Θαλασσινό Αλάτι Ανεπεξέργαστο

Αλάτι

Αλάτι

Το αλάτι είναι απαραίτητο για την ζωή και την καλή υγεία. «Αξίζει το βάρος του σε χρυσό» έλεγαν οι αρχαίοι και δεν είναι τυχαίο πως η λέξη αμοιβή στην αγγλική γλώσσα που είναι salary προέρχεται από τη λατινική λέξη salt (αλάτι), επειδή οι Ρωμαίοι συχνά ελάμβαναν την αμοιβή τους σε αλάτι.

Το θαλασσινό αλάτι είναι ένας πολύτιμος ηλεκτρολύτης για το σώμα, ρυθμίζει δηλαδή την ισορροπία των υγρών στον οργανισμό.

Πρώτος ο Ιπποκράτης (400 π.Χ.) ανακάλυψε την αξία και την επίδρασή του στην καλή λειτουργία του θυρεοειδούς.

Πρόσφατες μελέτες αναδεικνύουν τα πολλά οφέλη από το φυσικό αλάτι: ισορροπεί τα επίπεδα σακχάρου, ενισχύει τον μεταβολισμό, ρυθμίζει την πίεση του αίματος, δεν κάνει κατακράτηση υγρών, τονώνει τον οργανισμό, κάνοντάς μας εξυπνότερους, χαρούμενους και πιο δραστήριους ανθρώπους.

Η ιστορία του αλατιού, όπως επισημαίνει η διαιτολόγος – διατροφολόγος, Ελένη Φουσέκα, είναι συνυφασμένη με την ιστορία του ανθρώπου επειδή είναι απαραίτητο για την επιβίωση του. Το έμβρυο αναπτύσσεται στο αλμυρό αμνιακό υγρό και το μητρικό γάλα περιέχει επίσης αλάτι. Ένα μέσο ενήλικο ανδρικό σώμα περιέχει 90 γρ. νάτριο, από τα οποία τα μισά βρίσκονται στο αίμα και σε άλλα υγρά του σώματος, πάνω από το 1/3 βρίσκεται στα οστά και το υπόλοιπο στα κύτταρα του σώματος.

Το αλάτι βοηθά στον πολλαπλασιασμό των ερυθρών κυττάρων, στην μεταφορά θρεπτικών συστατικών στα κύτταρα και στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.

Το νάτριο είναι φορέας ενέργειας και υπεύθυνο για τη μεταφορά μηνυμάτων από τον εγκέφαλο προς τους μυς, μέσω του νευρικού συστήματος.

Το νάτριο και το χλώριο βοηθούν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, ελέγχουν την ισορροπία των υγρών και διατηρούν τις σωστές συνθήκες για τη λειτουργία μυών και νεύρων. Το νάτριο διευκολύνει την απορρόφηση θρεπτικών ουσιών, όπως η γλυκόζη και τα αμινοξέα.

Όλα τα θετικά στοιχεία του αλατιού, που είναι πάρα πολλά και σημαντικά, αφορούν το ανεπεξέργαστο θαλασσινό αλάτι ή το ανεπεξέργαστο ορυκτό αλάτι (Ιμαλαίων), όχι το επεξεργασμένο που κυκλοφορεί κατά κόρον στο εμπόριο που είναι η αιτία για το άσχημο όνομα που έχει το αλάτι!

Οι ζεστές θάλασσες έχουν περισσότερο αλάτι από τις κρύες. Για παράδειγμα, η Νεκρά Θάλασσα, που φημίζεται για τις θεραπευτικές της ιδιότητες (κάνει καλό στην ψωρίαση), περιέχει 275 γραμμ. αλάτι/λίτρο, δηλαδή 10 φορές περισσότερο από το μέσο όρο των ωκεανών.

Είδη Αλατιού

Στη αγορά, μπορούμε να βρούμε διαφορετικούς τύπους άλατος:

  • Ανεπεξέργαστο ή μη ραφιναρισμένο θαλασσινό αλάτι. Αποτελείται από 84% χλωριούχο νάτριο και 16% άλλα μέταλλα
  • Ορυκτό αλάτι Ιμαλαίων.
  • Εξευγενισμένο ή ραφιναρισμένο θαλασσινό αλάτι. Αποτελείται από 97,5% χλωριούχο νάτριο (NaCl) και περίπου 2,5% χημικά πρόσθετα.

Η βασική διαφορά ανάμεσα στο ψιλό και το χονδρό ή μαγειρικό αλάτι είναι ότι το ψιλό αλάτι εισχωρεί στα κρέας ή το ψάρι, με αποτέλεσμα αυτά να αποβάλλουν τους χυμούς τους, ενώ το χονδρό αφήνει το φαγητό να «τραβήξει» όσο χρειάζεται σιγά-σιγά. Το ψιλό αλάτι συνιστάται για σαλάτες και κρύα πιάτα .

Η αφράλα ή αφρίνα (fleur de sel) είναι ο αφρός του αλατιού που συλλέγεται με το χέρι από βραχώδεις κοιλότητες κοντά στις ακτές και δεν υπόκειται σε καμιά χημική ή άλλη επεξεργασία, προσφέροντάς μας φυσικά το ιώδιο που περιέχεται στο θαλασσινό νερό.

Ιωδιούχο αλάτι σημαίνει αλάτι με προσθήκη ιωδίου επιπλέον της φυσικής περιεκτικότητάς του.

Ανεπεξέργαστο ή μη ραφιναρισμένο θαλασσινό αλάτι

Το φυσικό ανεπεξέργαστο αλάτι είναι ένα εξαιρετικό καρύκευμα που διεγείρει τη σιελόρροια.

Το ανεπεξέργαστο αλάτι παράγεται μέσω της εξάτμισης του θαλασσινού νερού στον ήλιο. Κάποιες φορές είναι ελάχιστα επεξεργασμένο, σε τέτοιο βαθμό όμως που η επεξεργασία αυτή αφήνει αναλλοίωτα πολλά από τα φυσικά ιχνοστοιχεία, όπως μαγνήσιο, ασβέστιο, κάλιο, βρώμιο και φώσφορο κ.α.

Περιέχει 92 ζωτικής σημασίας ιχνοστοιχεία, προωθώντας την καλύτερη δυνατή βιολογική λειτουργία και την συντήρηση των κυττάρων και βοηθά στην ισορροπία αλλά και την αναπλήρωση όλων των ηλεκτρολυτών του σώματος.

Το αλάτι ευθύνεται για την καλή ισορροπία της υγείας μας και την αποφυγή της αφυδάτωσης. Ο ρόλος του επίσης είναι σημαντικός για την οξύτητα του αίματος, τις μυϊκές συσπάσεις και τη μετάδοση των μηνυμάτων μέσω των νεύρων.

Βοηθάει σημαντικά στην απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων από τον βλεννογόνο του λεπτού εντέρου, ισορροπεί τα επίπεδα σακχάρου, προστατεύει τα εγκεφαλικά κύτταρα, έχει αντιαλλεργική δράση, προστατεύει από κράμπες το μυϊκό σύστημα, δυναμώνει τα οστά κι ενισχύει την καλή ερωτική διάθεση.

Και το σημαντικότερο, ρυθμίζει την πίεση του αίματος και δεν προκαλεί κατακράτηση υγρών!

Αποτελεί μια κύρια πηγή ιωδίου, ενός ολιγοστοιχείου απαραίτητου για την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών για την καλή ανάπτυξη του εγκεφάλου. Το ιώδιο διέπει επίσης το βασικό μεταβολισμό του οργανισμού.

Ορυκτό Αλάτι Ιμαλαΐων

Το αλάτι Ιμαλαΐων είναι γνωστό ως ο «λευκός χρυσός» των Ιμαλαΐων, παρά το χαρακτηριστικό ροζ χρώμα του.

Το ορυκτό αλάτι Ιμαλαΐων δημιουργήθηκε όταν εξατμίστηκαν οι πρώτοι ωκεανοί. Ωριμάζει τα τελευταία 250 εκατομμύρια χρόνια κάτω από έντονη τεκτονική πίεση, δημιουργώντας ένα περιβάλλον με μηδενική έκθεση σε τοξίνες και ακαθαρσίες. Έχει ροζ χρώμα, είναι αγνό και καθαρό εδώ και εκατομμύρια χρόνια, ανέγγιχτο από πολλές από τις τοξίνες και τους ρύπους που διαποτίζουν το αλάτι των ωκεανών, εξορύσσεται και ξεπλένεται με τα χέρια και στεγνώνει φυσικά στον ήλιο. Δεν περιέχει πρόσθετα ή χημικές ουσίες, και είναι μια φυσική ουσία.

Το αλάτι Ιμαλαΐων εκτός από το νάτριο περιέχει άλλα 84 μέταλλα και στοιχεία, τα ίδια που βρίσκονται και στο ανθρώπινο σώμα, μεταξύ των οποίων είναι:

  • σχετικά υψηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο, μαγνήσιο, φώσφορο, ασβέστιο και κάλιο
  • περιέχει επίσης ίχνη από βόριο, φθόριο, ιώδιο, ψευδάργυρο, σελήνιο και χαλκό,

τα οποία είναι απαραίτητα για την σωματική υγεία.

Τα μέταλλα αυτά έχουν κολλοειδή μορφή, κάτι που σημαίνει ότι είναι αρκετά μικρά ώστε να απορροφώνται εύκολα από τον οργανισμό μας.

Μερικά από τα βασικότερα οφέλη του για την υγεία μας είναι τα εξής:

  • Ελέγχει και ρυθμίζει τα επίπεδα του νερού στο σώμα καταπολεμώντας την κατακράτηση υγρών και τα οιδήματα διότι συμβάλλει στην απορρόφηση του καλίου.
  • Εξισορροπεί το pH στο εσωτερικό των κυττάρων (συμπεριλαμβανομένων των κυττάρων του εγκεφάλου)
  • Συμβάλλει στη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου (γλυκόζης) στο αίμα
  • Καταπολεμά τα σημάδια της γήρανσης. Αναζωογονεί τα κύτταρα. Απομακρύνει τις τοξίνες.
  • Βοηθάει στην καλύτερη απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων των τροφίμων από το γαστρεντερικό. Το νάτριο διευκολύνει την απορρόφηση θρεπτικών ουσιών, όπως η γλυκόζη και τα αμινοξέα.
  • Προστατεύει το καρδιαγγειακό σύστημα. Συμβάλει στην καλή υγεία των αγγείων και την κυκλοφορία του αίματος.
  • Ρυθμίζει την πίεση
  • Συμβάλει στην υγιή λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος
  • Μειώνει τις μυϊκές κράμπες
  • Ενισχύει τα κόκαλα
  • Συμβάλλει στην ομαλή λειτουργία της χολής και των νεφρών, σε σύγκριση με το κοινό επιτραπέζιο αλάτι
  • Ενυδατώνει το δέρμα
  • Μειώνει τις διαταραχές του ύπνου

Εξευγενισμένο ή ραφιναρισμένο θαλασσινό αλάτι

Κατά την υψηλή θερμική επεξεργασία του ανεπεξέργαστου άλατος έως ότου φτάσει στη μορφή του επιτραπέζιου (επεξεργασμένο), αφαιρούνται από αυτό τα περισσότερα φυσικά ορυκτά αφήνοντας ένα προϊόν με μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε Na.

Το επεξεργασμένο αλάτι ανατρέπει την ισορροπία των υγρών και υπερφορτώνει το σύστημα αποβολής. Το σώμα προσπαθώντας να απομακρύνει την υπερδοσολογία NaCl, καταλήγει να θυσιάσει το αποθηκευμένο στα κύτταρα νερό, αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τα αφυδατωμένα κύτταρα να πεθαίνουν πρόωρα.

Το επεξεργασμένο αλάτι προκαλεί υψηλή αρτηριακή πίεση, κατακράτηση υγρών και ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό και αυτά να αποτελέσουν αιτία για καρδιακή νόσο ή/και εγκεφαλικά επεισόδια. Ενοχοποιείται για αυτοάνοσα νοσήματα.

Το επιτραπέζιο-επεξεργασμένο αλάτι πριν από αρκετές δεκαετίες εμπλουτίστηκε με ιώδιο, λόγο μεγάλου αριθμού πληθυσμού με έλλειψη ιωδίου και ανάπτυξη βρογχοκήλης. Και ενώ πράγματι έχει βοηθήσει στην εξάλειψη της βρογχοκήλης, αντιθέτως έχει αυξηθεί η συχνότητα του υποθυρεοειδισμού.

Προσοχή στη χρήση του

Το αλάτι είναι ωφέλιμο και επικίνδυνο συγχρόνως, σύμφωνα με τους ειδικούς. Εξαρτάται από την ποσότητα που το καταναλώνουμε. Πάντως, ωφέλιμο είναι σίγουρα όταν καταναλώνεται με μέτρο και είναι ποιοτικά καλό.

Οι ανάγκες σε αλάτι για έναν ενήλικα είναι 7 γραμμ. περίπου την ημέρα. Όμως, είναι αυξημένες σε περίπτωση ζέστης (η εφίδρωση αποβάλλει αλάτι) και έντονης σωματικής δραστηριότητας, σημαντικών απωλειών από την πεπτική οδό (εμετοί, διάρροια) ή αν γίνεται κατάχρηση καθαρτικών ή διουρητικών.

Παρά το γεγονός πως το αλάτι Ιμαλαΐων και το θαλασσινό αλάτι προσφέρουν πολλά θρεπτικά συστατικά αλλά και οφέλη για την υγεία σε σύγκριση με το επιτραπέζιο αλάτι, δεν πρέπει να ξεχνάτε πως το νάτριο πρέπει να καταναλώνεται στο ελάχιστο.

Η υπερβολική πρόσληψη νατρίου μπορεί να προκαλέσει υψηλή αρτηριακή πίεση, κατακράτηση υγρών και ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό και αυτά να αποτελέσουν αιτία για καρδιακή νόσο ή/και εγκεφαλικά επεισόδια.

Ένα μέσο ενήλικο ανδρικό σώμα περιέχει 90g νάτριο, από τα οποία τα μισά βρίσκονται στο αίμα και σε άλλα υγρά του σώματος, πάνω από το ένα τρίτο βρίσκεται στα κόκκαλα και το υπόλοιπο βρίσκεται μέσα στα κύτταρα του σώματος.

Η ημερήσια συνιστώμενη ποσότητα νατρίου που πρέπει να καταναλώνεται καθημερινά είναι μεταξύ 1500 mg και 2300 mg, για τους άνδρες και τις γυναίκες ηλικίας 9 με 50 ετών.

Οι ασθενείς με υπέρταση θα πρέπει να λαμβάνουν λιγότερο από 1.500 mg νατρίου την ημέρα.

Λόγω της έντονης γεύσης του θαλασσινού άλατος, μπορείτε να μειώσετε την ποσότητα που χρησιμοποιείται στο φαγητό σας. Μισό κουταλάκι του γλυκού θαλασσινό αλάτι αρκεί για το φαγητό μιας 4μελούς οικογένειας.

Όσοι έχουν προβλήματα με τα νεφρά τους ή υψηλή αρτηριακή πίεση θα πρέπει να συμβουλεύονται το γιατρό τους πριν από την έναρξη της χρήσης αυτού του άλατος.

Η έλλειψή του ιωδίου, ανάλογα με το πόσο σοβαρή είναι, μπορεί να εκδηλωθεί με υπερβολική ευαισθησία, δυσκοιλιότητα, βρογχοκήλη, αύξηση χοληστερόλης, αλλά και μείωση της γονιμότητας, αύξηση της πιθανότητας αποβολής και νεογνικής θνησιμότητας ή ακόμα και πνευματική καθυστέρηση στα παιδιά. Έρευνες έχουν δείξει πως τα συμπληρώματα ιωδίου βελτιώνουν την πνευματική κατάσταση.

Η έλλειψη αλατιού, πράγμα πολύ σπάνιο, που προσβάλλει κυρίως παιδιά και ηλικιωμένους, επειδή αυτοί αφυδατώνονται γρηγορότερα, εκδηλώνεται με τα εξής συμπτώματα: ξηρό στόμα, ανορεξία, απάθεια, εμετό, κράμπες και επιτάχυνση του σφυγμού.

Πηγές: